KRAKÓW – STOLICA KULTURY

Ulica 24 Street Art to międzynarodowy Festiwal Teatrów Ulicznych, który odbywa się corocznie oczywiście w Krakowie. Jest on jednym z najstarszych festiwali ulicznych w całej Europie Środkowej. Od roku 1988 został on na stałe wpisany w kalendarz kulturalny Krakowa i zawsze odbywa się on w lipcu. Organizatorem Ulica 24 Street Art międzynarodowego Festiwalu Teatrów Ulicznych jestTeatr KTO w Krakowie. Warty uwagi jest fakt, iż w czasie festiwalu prezentowane są najróżniejsze dziedziny sztuki i formy wypowiedzi zaczynając od tradycyjnych spektakli, a kończąc na performance. Naturalną sceną prezentacji przedstawień jest Rynek Główny Krakowa.

Ciekawostką jest fakt, iż od kilku lat każda edycja Festiwalu ma swój temat przewodni. W roku 2007 tematem był Don Kichot, w 2008 były to Motywy biblijne w sztuce ulicznej, natomiast w 2009 Dziecko, Dzieci Dzieciństwo, a na rok 2010 tematem były Przestrzenie Teatru – Miasto. W tym roku (2011) tematem przewodnim Festiwalu jest „Wiatr od wschodu”. Na Ulica 24 Street Art 2011 zaproszone zostały między innymi teatry z Ukrainy, Rosji, Francji, Holandii, Hiszpanii a nawet z Izraela. Festiwal odbędzie się w dniach od 7-10 lipca 2011 roku, nie może Cię tam zabraknąć!

Ogrody botaniczne są chętnie odwiedzanymi miejscami przez wszystkich miłośników przyrody. W Krakowie, pierwszy Ogród Botaniczny powstał już w XVIII wieku i był podobno pierwszym w Polsce. Dzisiaj, ogród przynależny jest do Uniwersytetu Jagiellońskiego, a jego powierzchnia wynosi około 10 ha. Teren ogrodu jest miejscem wprost stworzonym do spacerów i wypoczynku wśród zieleni. Każdy, kto lubi przebywać na świeżym powietrzu, na pewno doceni w krakowskim Ogrodzie Botanicznym piękne kompozycje roślinne, drzewa i kwiaty, dzięki którymi możemy cieszyć się z bliskiego kontaktu z naturą. Spacerując wzdłuż wytyczonych ścieżek i tras podziwiamy wiele gatunków kolorowej i przepięknej roślinności, zasadzonej wśród skalników kamiennych i stawów. W stawach możemy zauważyć mnóstwo niezwykłych okazów ryb. Ogród Botaniczny w Krakowie w swojej kolekcji posiada unikatowe i najstarsze kolekcje flory w Polsce. Na terenie ogrodu występują kwiaty egzotyczne, takie jak: ananas, pieprz czarny czy palmy różnej wielkości i rodzaju, rozkwitające w ogrodowej palmiarni. Na terenie ogrodu znajdziemy również rośliny chronione, mięsożerne oraz wiele innych ciekawych i godnych uwagi gatunków. Niektóre z gatunków muszą być hodowane są w specjalistycznych szklarniach, gdzie również istnieje możliwość zwiedzania. Ogród Botaniczny w Krakowie obchodzi nawet swoje święto, zwane „świętem ogrodów”, podczas którego można posłuchać muzyki i interesujących wykładów, a nawet zakupić unikatowe rośliny do swojej własnej kolekcji. Ceny biletów wahają się między 5-10 zł za osobę. Przechodząc po krakowskim Ogrodzie Botanicznym stwierdzam, że jest to miejsce niesamowite, pozwalające zapomnieć o problemach codziennego świata. Tylko my i natura. Czyż to nie piękne?

Kraków to bardzo atrakcyjne miasto, najczęściej odwiedzane przez zagranicznych turystów polskim miastem. Planując wypoczynek w tym pięknym miejscu, warto wziąć pod uwagę także zwiedzenie pobliskiej Wieliczki. Przed kopalnią soli w Wieliczce znajdują się parkingi, restauracja oraz co bardzo istotne dla wędrowców, bezpłatna toaleta. Bilet wstępu do kopalni wynosi 48zl/os. Po wykupieniu biletu czekamy na przewodnika i rozpoczynamy ponad 2 godzinna wycieczkę po szlakach Kopalni Soli. Na turystów, którzy przyjechali indywidualnie już na samym początku szlaku czeka nie lada wysiłek fizyczny. Mianowicie zejście po ponad 300 drewnianych i bardzo krętych stopniach. Zejście w głąb kopalni trwa zaledwie kilkanaście minut i jest wyzwaniem, ale to co nas czeka w tych niesamowitych wnętrzach warte jest takiego poświęcenia. Kopalnia Soli w Wieliczce w 1976 roku wpisana została do krajowego rejestru zabytków. Dwa lata później w 1978 roku wpisana przez UNESCO na pierwszą Listę światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego. Część dostępna dla zwiedzających zajmuje około 3 km, na głębokości od ponad 60 m do prawie 140 m. Groty solne, kaplice oraz mieniące się od cieni i świateł jeziora stwarzają niepowtarzalną atmosferę, a widok zapiera dech w piersiach. Idąc wzdłuż szlaku i słuchając przewodnika opowiadającego o historii kopalni, przenosimy się w odległe czasy, w których górnicy ciężko pracowali, pozostawiając tam interesujące rzeźby oraz swoją pasję. W podziemiach Wieliczki organizowane są liczne koncerty, śluby, wesela. Klimat kopalni sprzyja prowadzonym na głębokości 135 metrów w komorze Jezioro Wessel turnusom rehabilitacyjnym dla osób ze schorzeniami górnych dróg oddechowych. Po odwiedzinach podkrakowskiej Wieliczki uważam, że będąc w Krakowie warto odwiedzić to miejsce.

Dom Jana Matejki jest z pewnością jednym z miejsc w Krakowie, które warto zobaczyć. Jest to muzeum poświęcone Janowi Matejce, założone w 1895 roku, a od 1904 roku stało się oddziałem Muzeum Narodowego w Krakowie. Po śmierci artysty apelowano w prasie, aby upamiętnić jego postać i zasługi w podobny sposób, w jaki robiono to we Florencji i innych włoskich miastach dla wybitnych postaci, a mianowicie otworzyć dom – muzeum. Dom mistrza nie wyglądał jak stare domy z drewna, była to niewielka kamienica. W drugą rocznicę pogrzebu malarza – w 1895 roku, odkupiono od rodziny artysty kamienicę wraz z częścią zbiorów. Rok później udostępniono dla zwiedzających salon i sypialnię jako pierwszą część muzeum. Równocześnie prowadzono publikacje na temat Jana Matejki i fotografie obrazów mistrza. Dostosowano kamienicę do potrzeb muzealnych, gruntownie ją przebudowując, ale zostawiając styl i ogólny wygląd pierwotnego mieszkania mistrza Matejki. 26 czerwca 1904 Towarzystwo im. Jana Matejki przekazało muzeum Radzie Miasta Krakowa, a ta przekazała je pod zarząd Muzeum Narodowego. Po II wojnie światowej otwarto ponownie drzwi muzeum po remoncie. Kolejny remont kamienicy miał miejsce w 100 rocznicę śmierci Jana Matejki. Na pierwszym piętrze możemy obejrzeć sypialnię, zwaną – „pokojem pod gwiazdami” oraz salon państwa Matejków. Na drugim piętrze, w pokoju, w którym urodził się malarz, znajduje się tablica pamiątkowa z napisem, który mówił o słabym zdrowiu i niewielkim wzroście Matejki. Brzmi on następująco “Często sprawia Bóg, że wielkość zamyka w małym kształcie”. Na trzecim piętrze, na prośbę Matejki został dobudowany w latach 1872-73 pokój, w którym do dziś zachowana jest pracownia mistrza. Po obejrzeniu całego domu uważam, że takie miejsca w Polsce warto zobaczyć na własne oczy. Możemy przekonać się, jak mistrz żył i pracował. Miło jest zobaczyć choć tyle z życia, jakie prowadził poza malowaniem.

W średniowiecznym Krakowie, podobnie jak w wielu innych ówczesnych stolicach istniały zwierzyńce i menażerie królewskie. Pierwsze opisy dzikich zwierząt hodowanych w Krakowie pochodzą z 1406 roku i mówią o sprowadzonej z Florencji parze lwów. Pierwsze ZOO w Krakowie – mały zwierzyniec – powstało w Parku Krakowskim w 1895r. lecz po kilku latach zostało zlikwidowane. Obecnie ZOO znajduje się w Lesie Wolskim. Las Wolski jest największym zielonym obszarem na mapie Krakowa. Należy do grupy lasów komunalnych – jest naturalnym parkiem leśnym. Lasy komunalne w dużych miastach pełnią wiele ważnych funkcji – od rekreacyjnych do ochronnych. Kiedyś, na miejscu dzisiejszego ZOO istniała Bażanteria, w której, jak nazwa wskazuje, hodowano bażanty. Ogród Zoologiczny został uroczyście otwarty 6 lipca 1929 roku, w obecności Ignacego Mościckiego – ówczesnego Prezydenta Rzeczypospolitej. W dniu otwarcia, w Ogrodzie znajdowało się 94 sztuki ssaków, 98 sztuk ptaków i 12 sztuk gadów. Były to głównie zwierzęta powszechne na naszych terenach, ale sprowadzono kilka egzotycznych okazów. Przykładem są małpy. W czasie II wojny światowej Krakowskie ZOO zostało przejęte przez administrację niemiecką. Niektóre zwierzęta przetransportowano do innych ogrodów – głównie niemieckich. Żubry wywiezione do Berlińskiego ZOO zginęły podczas bombardowania. Obecnie ZOO w Krakowie jest średniej wielkości ogrodem europejskim, znanym na całym świecie, uczestniczącym aktywnie w międzynarodowych programach hodowlanych. Po wycieczce po Ogrodzie w Krakowie uważam, że miejsce to jest godne uwagi i odwiedzenia nie tylko przez najmłodszych miłośników zwierząt, ale także młodzież i ludzie starsi czerpią z tych odwiedzin wiele radości. Zapraszam więc do Krakowskiego ZOO.

Każdy z nas na pewno choć raz w życiu słyszał legendę o Smoku Wawelskim. Jest to jedna z najbardziej znanych polskich legend, a już na pewno najbardziej znana w Krakowie. Jest mnóstwo różnych wersji tej legendy, jedne mniej, a drugie bardziej znane. Jak mówi wersja z XV wieku, za rządów króla Kraka (legendarnego założyciela miasta), w Krakowie pojawił się potwór. Żądał on raz na tydzień ofiary z bydła. Jeżeli mieszkańcy nie dostarczyli mu krowy, zjadał w zamian ludzi. Mieszkańcy miasta wielce przerażeni stwierdzili, że smoka trzeba zabić, bo inaczej on zje wszystkich mieszkańców. Wielu śmiałków próbowało pokonać smoka, ale żadnemu się nie udało. Legenda głosi, że smoka pokonał szewczyk Skuba za pomocą podstępu – podłożył mu barana wypchanego siarką. Po zjedzeniu barana Smoka tak paliło w gardle, że wypił pół Wisły i pękł. Wielu z nas w szkole musiało narysować swoją własną interpretacje tej legendy. Wiem, że do dziś dzieci w przedszkolu rysują smoka aby upamiętnić istnienie tej opowieści. Smok Wawelski stał się tak sławny, że był pozytywną postacią filmu animowanego dla dzieci – Porwanie Baltazara Gąbki – ratując świat przed opryszkami z Krainy Deszczowców. Na pamiątkę legendy u podnóża Wzgórza Wawelskiego w 1972 ustawiono pomnik Smoka Wawelskiego. Ciekawostką jest to, że gdy będąc pod pomnikiem smoka wyśle się wiadomość SMS, to smok zacznie ziać ogniem! Wszyscy, którzy dowiadują się o tym po raz pierwszy od przewodnika, rodziny lub przyjaciół, będąc obok Smoka Wawelskiego od razu sprawdzają, czy opowiedziane im słowa są prawdą. I jak się okazuje, tak, to prawda! To ogromne przeżycie zobaczyć jak smok po wysłanej wiadomości zaczyna ziać ogniem. Tak więc, myślę, że warto odwiedzając Kraków i Wawel zejść nad pomnik upamiętniający najbardziej znanego, polskiego smoka.

To jedno z najbardziej urokliwych miejsc Krakowa z mnóstwem zieleni, wzgórzem bł. Bronisławy, zróżnicowaną architekturą i wtopionym w krajobraz osiedlem Salwator. Nazwa Zwierzyniec jest tradycyjnie powiązana z funkcją obszarów myśliwskich dla dworu królewskiego, brak jednak dowodów iż istniały na tym terenie wydzielone miejsca do polowań. Półwsie Zwierzynieckie, bo taka była pierwotna nazwa tego miejsca, od początku XII wieku należały do bogatych, wpływowych panien Norbertanek. Do dziś zachował się klasztor z kościołem św. Augustyna i Jana Chrzciciela z bezcennymi fragmentami romańskimi pomimo wielokrotnych najazdów tatarskich. To właśnie z tego miejsca co rok w oktawę Bożego Ciała wyrusza Lajkonik z kapelą aby na Rynku krakowskim obwieścić zwycięstwo nad Tatarami. Również tu corocznie w drugi dzień Świąt Wielkiej Nocy odbywa się odpust Emaus sięgający od murów klasztoru Norbertanek po mury najbardziej tajemniczego kościoła Krakowa- kościoła Najświętszego Salwatora, którego początki sięgają X wieku. Powyżej kościoła znajduje się Cmentarz Salwatorski, na którym miejsce spoczynku znalazło wiele znakomitości krakowskiego świata kultury. Stąd możemy udać się na Kopiec Kościuszki skąd rozciąga się przepiękna panorama Krakowa lub zejść XVII-wiecznym traktem tzw. ”Drogą do Woli Gustowskiej” do Błoń Krakowskich- zielonych płuc Krakowa, które od wielu lat są świadkiem mszy, jakie odprawiał tu Ojciec Święty Jan Paweł II i gdzie cały Kraków modlił się o jego zdrowie. To tutaj do dziś można spotkać drewniane domy. Do dziś chętnie buduje się w tym miejscu domy z bali, których oferty budowy i sprzedaży znalazłam w Internecie. Któż nie chciałby mieszkać w drewnianym, ciepłym domu w tak cichej i pięknej okolicy? Zwierzyniec krakowski nie tylko zachęca do odwiedzin i zwiedzania, ale także do zamieszkania na stałe.

Kraków to nie tylko miasto kultury, ale również nauki. 12 maja 1364 roku Kazimierz Wieki zakłada pierwszy uniwersytet w Polsce, drugi po praskim w Europie pod nazwą Studium Generale. Jednak prawdziwy rozwój uniwersytetu następuje na początku XV wieku, kiedy to Władysław Jagiełło uruchamia fundację zgodnie z testamentem żony-królowej Jadwigi. To tu mieściły się pierwsze kolegia akademickie oraz kolegiata uniwersytecka św. Anny. Podczas naszego spaceru po Dzielnicy Uniwersyteckiej na pewno musimy zobaczyć: Collegium Maius- najstarszy budynek Uniwersytetu Jagiellońskiego. To tu po raz pierwszy odbyły się wykłady. Obecnie możemy podziwiać przepiękny arkadowy neogotycki dziedziniec, Muzeum Uniwersyteckie i dawną Bibliotekę Jagiellońską. Warte zobaczenia jest także Collegium Witkowskiego — w którym wykładał prof. ks. Józef Tischner. Przed tym budynkiem stoi rzeźba Mikołaja Kopernika – studenta Akademii Krakowskiej. Nie możemy ominąć także Collegium Kołłątaja, w którym w 1883 roku Z. Wróblewski i K. Olszewski skroplili tlen i azot z powietrza. W tym miejscu, co roku urządzane są noce naukowe, na które młodzież licealna zapraszana jest przez uczelnię na pokazy doświadczeń chemicznych. W 2008 roku największe wrażenie zrobiło na mnie używanie skroplonego azotu jako cieczy do niszczenia wielu różnych przedmiotów. Wystarczy włożyć do ciekłego azotu przedmiot, aby po jego wyciągnięciu móc skruszyć go w palcach! Niesamowite jest to, że nie ma znaczenia czy to metal, czy owoc, to pod wpływem azotu zmienia się w twardy i sztywny, lecz bardzo kruchy. Będąc w tym miejscu nie możemy pominąć Kolegiaty św. Anny- najpiękniejszego kościoła barokowego Krakowa. Na jego ścianach widnieją liczne epitafia poświęcone profesorom UJ i ludziom nauki. Na zewnątrz mieści się tablica upamiętniająca spotkanie Jana Pawła II z profesorami wyższych uczelni w 1997 roku. Uważam więc, że Dzielnica Uniwersytecka jest miejscem w Krakowie, które warto zobaczyć, ze względu na to, że znając historię tego miejsca, sami myślami przenosimy się w dawne czasy.

Myślę, że spacer po Kazimierzu żydowskim, który dzisiaj jest częścią dzielnicy Stare Miasto musi stać się punktem obowiązkowym podczas zwiedzania Krakowa. To magiczne połączenie architektury i atmosfery, które pozwala nam przenieść się w inny czas. Tu Żydzi krakowscy mają swoje sklepy, warsztaty. Tu chodzą do szkół, tu w wybudowanym przez siebie szpitalu zmagają się z chorobami. Tutaj w mieście żydowskim naucza Natan Nata Spira, wybitny XVII- wieczny kabalista. To on w swojej bożnicy Na Górce rozmawia sam na sam z prorokiem Eliaszem . Jeszcze dzisiaj stojąc na ulicy Szerokiej, możemy zobaczyć , szczególnie wieczorem, płomień świecy w pokoju w którym rabbi studiował święte księgi. Na Kazimierzu możemy podziwiać najstarszą synagogę w Polsce nazywaną Starą Synagogą, jedyną w której Święto Symchat Tora obchodzono inaczej… Obok niewielka jednopiętrowa kamienica . To w niej na świat przyszła królowa kosmetyków, córka handlarza oliwą, Helena Rubinstein , której kremy podbiły cały świat. Przechodząc na drugą stronę ulicy przechodzimy obok skweru z pięknym ozdobnym ogrodzeniem, ale uważajmy, to miejsce jest przestrogą dla wszystkich, którzy łamiąc prawo szabatu, chcieliby bawić się hucznie w piątkowy wieczór… Naprzeciw jedyna czynna obecnie synagoga Remuh z przylegającym do niej najstarszym zachowanym w Krakowie cmentarzem żydowskim, miejscem spoczynku gaonów, prawodawców i nauczycieli. To tutaj możemy znaleźć jeszcze stare domy z drewna, drewniane drzwi w kamieniczkach. Te drewniane domy zachowały się jeszcze z dawnych czasów, teraz oczywiście zrekonstruowane. Miejsce to przenosi nas w barwny świat, który został zniszczony w bestialski sposób w czasie drugiej wojny światowej, a który od wieków wpisany był w historię Krakowa. Dzięki wycieczce po tym miejscu możemy poznać starą część Krakowa, która jest tak bardzo lubiana przez wszystkich odwiedzających. To tutaj toczy się akcja wielu polskich filmów. Tak więc – zapraszam do Kazimierza żydowskiego.

Wawel to jedno z najbardziej charakterystycznych miejsc Krakowa i każdy, kto odwiedził to miasto na pewno widział to miejsce. To skaliste, wapienne wzgórze z zespołem najbardziej znaczących w Polsce budowli otoczone murami obronnymi, z których część wraz z trzema basztami pamięta jeszcze czasy średniowiecza. Już 1000 lat zaczął powstawać Zamek Królewski, którego obecny wygląd zawdzięczamy czasom panowania Zygmunta Starego i jego syna Zygmunta Augusta. Obecnie w Zamku Królewskim można zobaczyć cztery ekspozycje: Komnaty Zamku Królewskiego, Skarbiec Koronny, Zbrojownię i Wschód w Zbiorach Wawelskich. Będąc na wzgórzu nie można pominąć katedry. To miejsce, gdzie odbyły się 32 koronacje, w tym 20 koronacji królów Polski; miejsce pochówku niemal wszystkich władców Polski oraz bohaterów; miejsce, w którym po zwycięskich walkach wieszano sztandary przy ołtarzu ojczyzny; w końcu miejsce, którego gospodarzem i pierwszym sługą przez kilka był Ojciec Święty Jan Paweł II. Katedra posiada trzy wieże, z których najważniejsza-Zygmuntowska jest udostępniona dla zwiedzających. Znajduje się w niej najsłynniejszy krakowski dzwon-Dzwon Zygmunta ważący niemal 11 ton i uruchamiany tylko na najważniejsze uroczystości religijne. Jeśli wystarczy nam czasu warto zajrzeć również do Muzeum Katedralnego poświęconego przez Karola Wojtyłę w 1978 roku. Znajdują się w nim cenne pamiątki po Ojcu Świętym, jak również insygnia królewskie, dokumenty i pieczęcie królewskie, przedmioty związane ze św. Stanisławem oraz romańskie elementy budowli wzgórza. Schodząc ze wzgórza nie można pominąć Smoczej Jamy i nie zobaczyć zionącej rzeźby smoka, nieodłącznego elementu Krakowa oraz Wawelskiego Wzgórza. Myślę, że Wawel jest jednym z najważniejszych miejsc w Polsce i każdy Polak powinien być w tym miejscu chociaż raz w życiu.